Çocuk & Bebek Sağlığı

Okul öncesi çocuklarda beslenme çok önemli!

2010-12-18T08:25:00.000-08:00

Çocuğun sağlıklı beslenme alışkanlıklarının geliştirilmesinde, anne - babanın tutarlılığı ve çocuğa iyi örnek olması en temel etken... Peki yeterli ve dengeli bir okul çocuğu diyeti nasıl olmalı?

Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Hastaneleri Baş Diyetisyeni Selami Helvacıoğlu, çocuğun sağlıklı beslenme alışkanlıklarının geliştirilmesinde, anne babanın tutarlılığının ve çocuğa iyi örnek olmasının en temel etken olduğunu söyledi.

Helvacıoğlu, okul öncesi dönemde çocuklara yemek konusunda ısrarlı davranmanın onların yemek yemeği tümden reddetmesine yol açabileceğine dikkati çekti.

Erkek çocuğun babayı, kızın ise anneyi taklit ettiğini belirten Helvacıoğlu, ''Anne veya baba yemekte seçiciyse ve yemekte titiz davranıyorsa, çocuğu, 'etrafa sıçratma' diye sürekli uyarıyorsa, çocuğun olumlu alışkanlıklar geliştirmesi zorlaşır'' dedi.

Okul öncesi ve okul çağı döneminin 3-6 ve 6-14 yaş grubunu kapsadığını ifade eden Helvacıoğlu, şöyle konuştu:

''Okul öncesi dönem, yaşamın en duyarlı dönemlerinden biri, bu dönemde içinde bulunan çevre, alınan uyarılar, çocuğun fiziksel, zihinsel, sosyal ve ruhsal yönden büyüme ve gelişiminde çok etkin rol oynar. Yapılan araştırmalar sonucunda yetersiz ve dengesiz beslenmiş çocukların, hem fiziksel hem de mental yönden geri kaldıklarını gösteriyor. Okul öncesi dönem, yetişkinlik için temel oluşturan pek çok alışkanlığın geliştirildiği bir dönemdir. Bu dönemde yeterli ve dengeli beslenme kadar, iyi geliştirilmiş sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinmek de önemlidir.''

Helvacıoğlu, çocukluğunda sağlıklı beslenenlerin ileri ki yaşlarda dejeneratif hastalıklara yakalanma riskinin daha düşük olduğunu söyledi.

Günlük enerji ve besin ögesi gereksinmelerinin karşılanmasının tüm besin gruplarından yeterli miktarda, uygun bir beslenme düzeni içerisinde tüketilmesi ile gerçekleşeceğini vurgulayan Helvacıoğlu, şöyle devam etti:

''Yeterli ve dengeli beslenme için gereksinim duyulan besinlerin bileşiminde yer alan besin ögeleri, kimyasal yapılarına ve vücut çalışmasındaki etkinliklerine göre 6 grupta toplanabilmektedir. Bunlar; proteinler, yağlar, karbonhidratlar, mineraller, vitaminler ve sudur.

Yeterli ve dengeli bir okul çocuğu diyetinde toplam enerjinin, yüzde 10 - 20'si proteinden, yüzde 50 - 60'ı karbonhidratlardan ve yüzde 25 - 35'i yağdan sağlanmalıdır. Çocukların yeterli ve dengeli beslenmesini sağlamak amacıyla günlük olarak tüketilmesi gereken 'dört besin grubu' temel alınmalıdır. Bu besin grupları, süt grubu, et - yumurta - kurubaklagil grubu, sebze - meyve grubu, ekmek ve tahıl grubudur.''

Okul çağı çocuk grubunda muhakkak ara öğün olarak kuşluk ve ikindi saatlerinde meyvelerin tercih edilmesi konusunda anne ve babalara uyarılarda bulunan Helvacıoğlu, çocukların ara öğünlerinde, fast-food tipi veya 'abur cubur' tarzı yiyeceklerle geçiştirilmesinin, ana öğünlerde çocukların iştahının kapanmasına neden olacağını sözlerine ekledi.

Çocuğunuz üstün zekalı olabilir!

2010-12-18T08:22:00.000-08:00

Uzmanlar yaşıtlarından farklı üstün özellikler gösteren çocuklarını dikkatli gözlemlemeleri konusunda ebeveynleri uyarıyor. Özel eğitim verilmeyen üstün özellikli çocukların yetenekleri zamanla körelebiliyor.

Doğuştan gelen üstün zihinsel özellikleri ve yetenekleriyle yaşıtlarından farklı özellikler sergileyen üstün çocuklar, kendilerini farklı kılan özellikleri olumlu yönde geliştirebilmeleri için özel bir eğitim programına ihtiyaç duyuyor. Hiperaktiflikleri (aşırı etkinlik) nedeniyle ebeveynleri ve çevresi tarafından 'haşarı' olarak nitelendirilebilen üstün özellikli çocuklar, karşılaştıkları baskı nedeniyle doğuştan gelen üstün özelliklerini çoğu zaman geliştirme imkanı bulamayabiliyor.

Sakarya Bilim ve Sanat Merkezi'nde psikolojik danışman olarak görev yapan Yıldıray Çamdeviren, üstün çocukların zihinsel, görsel, işitsel ve sportif yetenekleriyle akranlarından ayrıldığını söyledi.
Üstün özellikler taşıyan bireylerin sergiledikleri farklı davranışlarla fark edilebileceğini ifade eden Çamdeviren, şunları söyledi:

''Her yaş grubunda üstün diyebileceğimiz bireylerin farklı özellikleri var. Genelde bu çocuklar erken konuşmaya başlar. Gelişimleri akranlarına göre çok hızlı olur. Sosyal çevreyi algılamaları da üst düzeyde, empati (duygudaşlık) yetenekleri çok yüksek. Karşı taraftakilerin hislerini ve düşüncelerini anlayabiliyorlar. Zihinsel hesap becerileri de yüksek oluyor. 4 yaşındaki bir çocuk rahatlıkla 2. sınıf düzeyindeki zihinsel matematik becerilerine sahip olabiliyor. Hiçbir çevre faktörü olmasa bile ekseriyeti okuma yazmayı öğrenebiliyor ya da okuma yazma düzeyine gelebiliyor. Bu şekilde karşımıza çıkabiliyor. Çok hareketli oluyorlar ve sürekli merak ediyorlar, araştırıyorlar.''

''HİPERAKTİF ÇOCUKLARA YÖNELİK YANLIŞ KANI''
Toplumda hiperaktif çocuklarla ilgili yanlış bir kanı bulunduğuna dikkati çeken Çamdeviren, hiperaktif olarak tabir edilen hareketli çocukların üstün özellikli olarak algılanmasının yanlış olduğunu vurguladı.

Yapılan araştırmalara göre toplumda 15 yıl önce her 100 erkekten 4'ünün hiperaktif olduğunun belirlendiğini kaydeden Çamdeviren, şöyle konuştu:

''Günümüzde bu oranın arttığını görüyoruz. Farklı fiziksel etkenlerin ve çevre faktörlerinin verici mesajlarının çok fazla olması nedeniyle hiperaktif çocukların oranında da bir artış var. Şu anda erkek çocuklar için yüzde 12, kız çocukları için yüzde 8 düzeyinde ifade ediliyor. 15 yıl önce kız çocuklarında yüzde 2 düzeyindeydi, araştırmalar bu yönde. Genelde aileleri ve toplumu yanıltan bir şey de hareketli çocuğun zeki çocuk olarak düşünülmesi. Bu, halen devam ediyor. Aslında hareketli çocukların tamamı zeki değildir. Nöro biyolojik bir rahatsızlığı olabileceği gibi, üstünlüğü itibariyle devam ettiği öğretim programının kendisine çok basit gelmesi ve dikkati üzerine çekebilmek ya da farklı uğraşı alanları oluşturabilecek hareketlenme yaşıyor da olabilir. Bunların çok iyi ayırt edilmesi gerekiyor.''

Çocuklarının üstün özellikleri olabileceğinden şüphelenen ailelerin rehberlik araştırma merkezlerine ya da hastanelerdeki psikologlara başvurmaları gerektiğini ifade eden Çamdeviren, üstün zihinsel özelliklerin psikometrik testlerle doğru şekilde belirlenebileceğini belirtti.

''HER YAŞ GURUBUNUN YÜZDE 3'Ü ÜSTÜN ÖZELLİKLİ OLABİLİYOR''
Milli Eğitim Bakanlığı'nın, üstün çocukların eğitimiyle ilgili son yıllarda önemli çalışmalar yaptığını hatırlatan Çamdeviren, üstün yetenekli öğrencilerin eğitim gördüğü bilim ve sanat merkezlerinin ülke genelinde 65'e ulaştığını kaydederek, ''Bilim ve sanat merkezleri örgün yapıya devam eden çocukların, arta kalan zamanlarda proje temelli çalışmalar yaparak, bilimsel tabanlı çalışma metotlarını, prensiplerini öğrenebilecekleri bir kurum olarak çocuklara ciddi anlamda hizmet veriyor. Bilim ve sanat merkezleri bir okul ve dershane olmadığı halde, üstün çocukların eğitim ve öğretimlerine ne kadar yansıdığına ilişkin ciddi veriler elde ettik. Bu merkezlerde üstün çocuklar nasıl çalışmaları gerektiğini bilimsel yönden öğreniyorlar'' diye konuştu.

Araştırmacıların kesin olarak bilinmemekle birlikte, her yaş grubundaki bireyler arasında yüzde 3'e yakın kesimin üstün özellikli olabileceğini belirttiğine işaret eden Çamdeviren, ''Her yaş gurubunun yüzde 3'ünün üstün özellikli olduğu söyleniyor. Anne ve babaların çocukları konusunda ciddi eğitim almaları gerekiyor. Çocuk denilen kavramın ne olduğuna yönelik bilgi sahibi olmaları gerekiyor. Normal bir insan yavrusunun özelliklerinin nelere işaret edeceğini bilirseniz ve bunun üzerinde performans görürseniz çocuğunuzun üstün olduğunu kavrayabilirsiniz'' şeklinde konuştu.

''WISC-R' IQ TESTİNDE 130 PUAN ÜZERİNDE ALANLAR ÜSTÜN'' TESTİ''
Üstün zihinsel özellikler taşıyan çocukların ''WISC-R'' testiyle IQ seviyelerinin ölçülebileceğini dile getiren Çamdeviren, sözlerini şöyle tamamladı:

''Bu test 6 yaşından 18 yaşına kadar olan bireylerde kullanılabiliyor. Bugün tüm dünyada en yüksek düzeyde kullanılan ve güvenilirliği en geçerli bir ölçümdür. Genelde toplumun büyük bir kısmı 90 ile 110 arasındaki puana tekabül ediyor. Bunları normal olarak nitelendiriyoruz. Üstün olarak nitelendirdiğimiz çocuklar ise 110 ile 130 puan arasındaki öğrenciler değil. IQ olarak ifade ettiğimiz tanımlamanın kastettiği, çok üstün sınıftaki bireylerimiz 130 puanın üzerindeki bireylerdir. Puan yükseldikçe deha olarak nitelendirdiğimiz bireyler ortaya çıkıyor. Her çocuk bu puanı aldığı halde, beklenen davranışı sergileyebiliyor mu, Sergileyemiyor. Neden? Çünkü normal bireylere göre ayarlanmış bir eğitim programında çocuklarımız maalesef köreliyorlar ve normalleşmeye yüz tutuyorlar.''

Erkek çocuklar daha çok risk altında!

2010-12-18T08:19:00.000-08:00

Astım, erkek çocuklarda kızlardan 2 kat fazla görülüyor. İşte astımın belirtileri ve tetikleyici unsurları...

Denizli Devlet Hastanesi Başhekimi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ramazan Canural, astımın bir solunum yolu hastalığı olduğunu, doğuştan soluk boruları duyarlı çocuklarda çevresel koşulların etkisi ile de astımın oluştuğunu ve küçük yaşlarda daha şiddetli seyrettiğini vurguladı.

Soğuk algınlığı ile grip gibi viral enfeksiyonların astımın en önemli tetikleyicileri arasında bulunduğunu ifade eden Canural, ''Soğuk ve kirli hava, sigara dumanı, alerji yapıcı maddeler ve yoğun kokular gibi bazı durumlar astım belirtilerinin çok artmasına sebep olmaktadır'' diye konuştu.

İLK ŞİKAYETLERAstımın çocukların yaşamlarının ilk yıllarında öksürük, çabuk yorulma ve tekrarlayan nefes darlığı gibi yakınmalarla kendini gösterdiğini, bu yakınmaların alerjenlerin veya hava kirliliğinin bulunduğu ortamlarda daha da arttığını belirtti.

Şikayetlerin gece artmasının astım hastalığının bir özelliği olduğunu vurgulayan Canural, ''Yatınca artan öksürük genellikle sinüzit ile ilişkilendirilir. Yanlış değildir, ama astımın da akla getirilmemesi önemli bir eksikliktir. Çünkü astımlı hastalarda sinüzit ya da nezle gibi üst solunum yolu hastalıkları 'sessiz' olarak bekleyen astımın alevlenmesine neden olur'' değerlendirmesinde bulundu.

BEBEKLİĞE DİKKAT Astımın çocuklarda her yaşta ortaya çıkabileceğini ancak büyük çoğunluğunun bebeklik çağında başladığını ifade eden Canural, hastalığın belirtilerinin solunum yolundan gelen hırıltı, balgamlı öksürük, bazen kuru öksürük ve nefes alıp vermede güçlük olduğunu dile getirdi.

Astım hastalığının erkek çocuklarda kızlardan 2 kat fazla görüldüğünü açıklayan Canural, düzenli sporun, astımlı çocukların akciğer gelişmesine olumlu katkılar sağladığına dikkati çekerek, özellikle yüzmenin astımlı ve alerjili çocuklar için en uygun sporlar arasında yer aldığını belirtti.

Davranışlarını gözlemleyin...

2010-12-18T08:16:00.000-08:00

Türkiye'de her 150 çocuktan birinde otizm görülüyor. Uzmanlar çok sakin, çok hırçın, huzursuz, agresif veya göz teması kurmayan bebeklerin dikkatle takip edilmesi gerektiği söylüyor.

Dicle Üniversitesi (DÜ) Çocuk Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Yaramış, otistik çocukların geriye dönük video görüntüleri incelendiğinde otizmde görülen davranış ve hareket şekillerinin tespit edilebildiğini söyledi.

Prof. Dr. Yaramış, hastalığın genetik kökenli olabildiği gibi çevresel faktörlerden ve etkilerden kaynaklı reaktif bağlanma bozukluğunun da otizme yatkınlık gösteren belirtiler taşıdığını kaydetti.

İLK ÇOCUKLARDA PEK FARKETMİYORLAR Bölgede otizm vakalarının tahminlerin üstünde olduğunu, akraba evliliklerinin beraberinde getirdiği bazı genetik hastalıklar veya metabolik hastalıklara bağlı kandaki kimyasal bozukluklarda da otistik bulgular gözlediklerini ifade eden Yaramış, Türkiye'de otizm tanısının çok geç yaşlarda koyulduğunu, özellikle ilk kez anne ve baba olan ebeveynlerin çocuklarındaki otizme yakın bulguları fark edemediğini bildirdi.

Yaramış, sözlerine şöyle devam etti:

''Otistik çocukların geriye dönük video görüntüleri incelendiğinde, otizmde görülen davranış ve hareket şekilleri tespit edilebiliyor. Bebeklerin otizme ait iki tip davranış biçimi gösterdikleri gözlenmiştir. Birinci grupta huzursuz ve sürekli ağlayan bebekler, ikinci grupta ise tam tersi, son derece sakin ve uslu bebeklerin olduğu gözlenmiştir. Altlarını ıslattıkları veya acıktıkları halde ağlamamaları, çevreye ilgisizlikleri dikkatli anne ve babaları endişelendirebilmektedir.

İŞTE BELİRGİN DAVRANIŞLAR Video görüntüler incelendiğinde çocukların kameraya çok bakmadıkları, göz teması kurmadıkları, gülümsemedikleri, kendi başlarına kalmak istedikleri, dış dünyadan koptukları, anne kucağında huzursuz oldukları ve bu nedenle çoğu zaman annenin çocuğunu kucağından bırakmak zorunda kaldığı yönünde davranış şekilleri tespit edilmiştir. Erken tanı son derece önemli olmakla birlikte örneğin 5 aylık bir bebeğe bu bulgulara göre 'otistiktir' diyemiyoruz. Tanı için en azından iki-üç yıl geçmesi gerekiyor. Ancak böyle bir şüphe halinde bebeği yakın takibe alıyoruz.''

ÇOK SAKİN VEYA ÇOK HIRÇIN BEBEKLERE DİKKAT Yaramış, erken bebeklik döneminde çocukların ya çok sakin yada agresif ve huzursuz olabildiğine dikkati çekerek, bu çocukların aileleriyle göz teması kurmadığını, dış çevreden de soyut bir yaşam sürdüğünü belirtti.

Bebeklerin her döneminde kendine özgü bir gelişim gösterdiğini kaydeden Yaramış, 3 aylık bir bebeğin başını kaldırabildiğini, bazı sesler çıkartabildiğini, kendi kendine gülebildiğini, altını ıslattığı zaman huzursuz olabildiğini, acıktığı zaman ağladığını dile getirerek, 6 aylık bir bebeğin ise sosyal iletişiminin daha da arttığını, karşısındaki kişiye tepki verebildiğini anlattı.

4 AŞAMADA GÖRÜLÜYOR Normalde bir çocuğun kucağa alındığında sustuğunu, altı ıslandığında veya aç olduğunda ağladığını hatırlatan Yaramış, dikkatli bir annenin bu davranış geriliğini erken sezinleyebildiğini ve ilerleyen dönemlerde de bulguların 4 aşamada kendini gösterdiğini vurgulayarak, şöyle dedi:

''İlk olarak gelişimleri çok geridir. Konuşamazlar. İkinci olarak sosyal açıdan da geridirler. Sosyal iletişime geçemezler. Üçüncü olarak anormal bazı hareketlerde bulunurlar. Kollarıyla kanat çırpma, kendi etrafında dönme, çamaşır makinesinin karşısına oturup onu saatlerce takip etme, sürekli kapı açıp kapatma gibi. Dördüncü olarak da tümünde olmasa da zeka açısından daha geridirler. Otistik çocuklar bize genelde 3 yada 4 yaşından sonra başvuruyorlar. Geç kalındığı için tedaviye de direnç gelişiyor. İkincil otistik bulgulara sahip çocuklar eğitimle düzeliyorlar. Bu eğilimi gösteren çocuklar eğitimle zamanında okula başlayacak hale gelebilmektedirler.''

''2 YAŞINDAN ÖNCE ÇOCUKLARA TELEVİZYON İZLETTİRMEYİN'' Bebeğin her gelişim safhasında ailenin ciddi rol oynadığını, çocuklara 2 yaşından önce televizyon izlettirilmemesi gerektiğini belirten Yaramış, ''televizyon izleyen her çocuk otistik olur'' şeklinde kesin bir yargının bulunmadığını ancak 2 yaşın altındaki yatkın çocukların çocukların risk grubunda olduğunu belirtti.

Yaramış, reklamlar ve kliplerin bu yaş grubu çocuklarda sakıncalı olduğuna dikkati çekerek, ''Toplumda 'bakıcı sendromu' olarak da bilinen evdeki bakıcıların sürekli televizyon izlettirmesinin çocukların sağlığı açısından son derece yanlıştır. İki yaşından önce çocuklarınıza mümkünse televizyon izlettirmeyin'' dedi.

Ailelerin çocuklarında, otizme yatkınlık veya otizm bulguları bulunduğu gerçeği ile yüzleştiğinde şok geçirdiklerini, yaşadıkları psikolojik gerginlikle boşanmayı düşünen çiftlere dahi rastladıklarını bildiren Yaramış, ''Ebevyn öncelikle otizmin ne olduğunu bilmiyor. Araştırıp öğrendiklerinde şaşkınlık içinde bize geliyorlar. Otizmin tedavisi biraz sıkıntılı. Sebat ve sabır isteyen uzun bir süreç'' diyerek, ailelerin çocuklarına faydalı olabilmeleri için önce birbirlerine destek olması gerektiğini ifade etti.

BEBEKLERİN GELENEKSEL YÖNTEMLERLE YETİŞTİRİLMESİ Yaramış, kliniğe gelen ailelere çocuklarıyla bebek de olsa sık sık konuşmalarını, göz teması kurmalarını, renkli giysiler giyerek bebeğin dikkatini toplamalarını önerdiklerini belirtti.

Bebeklerin daha sık kucağa alınıp sevgi gösterilmesi gerektiği tavsiyesinde bulunan Yaramış, ''Çocukların kendi başına kaldığında bir şeyi saatlerce izlemesine izin vermeyin. Dikkatini hemen başka yöne çevirin. Otistik çocukların kesinlikle insanlarla temas etmesi gerekiyor. Ailelere en önemli tavsiyemiz çocuklarını kalabalık aile ortamında iletişime açık bir şekilde geleneksel yöntemlerle yetiştirmeleridir'' dedi.

TÜRKİYE'DE HER 150 ÇOCUKTAN 1'İ OTİZMLİ Diyarbakır Otizmle Mücadele Derneği (DOMDER) Kurucu Başkanı Mine Onur ise Türkiye'de 450 bin otizmli çocuk bulunduğunu hatırlatarak, bu veriler ışığında her 150 çocuktan 1'inin otizmli olduğunu söyledi.

Kendisinin de otizmli bir çocuğu bulunduğunu ifade eden Onur, oğlu Arda'nın (10) otizmli olduğunu 2 yaşında fark ettiklerini belirtti.

Bir gazetede otizmle ilgili yayınlanan haber üzerine oğlunun davranışlarını yakın takibe aldığını, oğlunda da benzer bulguları gözlemlediğini kaydeden Onur, şöyle devam etti:

''Oğluma Marmara Üniversitesi'nde gelişim bozukluğu tanısı koyuldu. Buna klip ve reklamları izlemenin neden olduğu belirtildi. 6 ay sonra oğlum reflekslerini kaybetti. Bardak tutamaz hale gelmişti. Kaz veya ördek gibi paytak paytak yürüyordu. Doktorlar 6 ay süresince evde oğlumla ilgilenmemi istedi. 6 ay boyunca müziği ve televizyonu kapattık. 6. ayın sonunda oğlum bardak tutabildi. Masajlarla bisiklet sürdürerek el ve ayak refleksini geliştirdik. Bize, 'Oğlunuza otizm teşhisi konuldu. Artık özel eğitim alabilir' denildi. En büyük üzüntüm 6 ay boyunca neden eğitim verilmediğidir. Oğlum şu anda 10 yaşında. İlk 6 ayda eğitim alsaydı durumu daha iyi olabilirdi. Tedaviye geç kalındı.''

''OTİZM KÖYÜ KURMAK İSTİYORUZ''Onur, otizmli çocukların sağlıklı yaşıtlarına göre gelişimlerinin 7-8 yıl geri olduğunu ifade ederek, toplumun bu konuda yeterince bilinçlenmediğini ve otistik çocuklara ''deli gözüyle'' bakıldığını anlatarak, bazı velilerin otistik çocukların kendi çocuklarıyla aynı okulda eğitim almasını bile istemediğini söyledi.

Hedeflerinin bölgedeki çocukların da batı illerindeki çocuklar gibi Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi'nde (OÇEM) eğitim almalarını sağlamak olduğunu ifade eden Onur, ''OÇEM veya Otizm Köyü kurmak istiyoruz. Bu konuda çeşitli girişimlerimiz oldu'' dedi.

Kavaklıbağ köyünde yaşayan 4 çocuk babası Aydın Kurt da (32) oğlu Akif'in (7) 2 yaşından sonra saldırgan tavırlar gösterdiğini, doktorların oğluna otistik teşhisi koyduğunu söyledi.

Yaklaşık 4 yıldan bu yana Akif'i kendi imkanları ile rehabilitasyona götürdüğünü anlatan Kurt, ''Oğlum kardeşlerine, eşyalarına, hatta annesine bile zarar verecek şekilde saldırgan tavırlar gösteriyor. Hayvan seslerinden huylanıp bize saldırıyor. Köyde yaşadığımız için rehabilitasyona götürürken servis sıkıntısı yaşıyoruz. Mecburen kendi imkanlarımla şehre getiriyorum. Okullarda bu çocuklara eğitim verecek özel eğitim uzmanı yok. Tek isteğimiz Diyarbakır'da OÇEM kurulması'' diye konuştu.

Zehirlenmeler

2010-08-03T09:02:00.001-07:00

Bitki, ilaç ya da temizlik maddelerinden kaynaklanan zehirlenmeler çocuklarda neredeyse tamamen ikiyle beş yaş arasında yaşanır ve en sık iki yaşındaki çocuklarda görülür. Vakaların yarısında zehirlenme aile üyelerinden birinin kullandığı ilaçlardan kaynaklanır. Özellikle şekere benzeyen renkli tabletler küçük çocukları adeta sihirli bir güçle kendine çeker. Çocuklar için en tehlikeli ilaçlar arasında büyükanne ve büyükbabaların kullandığı kalp ve tansiyon ilaçları sayılabilir. Altı yaşın üstündeki bir çocuk ya da altı yaşın altındaki çocuklarda sürekli tekrarlar halinde ilaç zehirlenmesine uğradıysa, bir psikologa danışıp sorunun psikolojik bir nedeni olmadığından emin olmak gerekebilir. ikinci sırada bitki zehirlenmeleri gelir. Parklardaki süs çalıları her meraklı çocuğu tadına bakmaya davet eden, parlak renkli ve bazıları zehirli meyveler verir. Oda bitkilerine verilen, zararlı böceklerden koruyucu ilaçlar da tehlikelidir: Bebeklerde yapraklara dokunmak ya da ilacın buharını içine çekmek bile zehirlenmeye neden olabilir. Besin maddelerindeki bakteri ya da virüslere bağlı zehirlenmeler her yaşta ortaya çıkar. Aşırı alkol içmeye bağlı zehirlenmeler genellikle ergenlikten itibaren yaşanır. Ancak bazen anne babalarını taklit etmek isteyen çocuklar da alkol ya da tütünden zehirlenebilir. Bir bebek ya da küçük çocuk için bir sigaranın bir kısmını yutmak bile yaşamsal tehlike oluşturabilir. Araba egzozu ve havagazı gibi gazların çoğu karbonmonoksit içerir. Kapalı alanlar da bu kokusuz gaz kandaki oksijenin hücrelere taşınmasını engeller ve gaz zehirlenmesi meydana gelir. Küçük saat pilleri son derece zehirli bileşikler içerir. Çocuk bu pilleri yutarsa, mide asidi pilin etrafındaki koruyucu tabakayı eritebilir ve zehirli maddeler sindirim sistemine karışır. Organik boya çözücülerden (örneğin oje çıkarıcı), benzin ve tinerden zehirlenme, bu maddeler iyi saklanmazsa, yani kolay ulaşılabilir, iyi kapatılmamış yerlerde örneğin döner kapaklı şişelerde korunursa, kolayca gerçekleşebilir.
İLKYARDIM ÖNLEMLERİ

Çamaşır ya da bulaşık deterjanından zehirlenmeye karşı evde bir köpüklenme giderici, örneğin Lefax® (bu ilaç Türkiye'de yok, ama eczaneye sipariş edilebilir) ya da Sab simplex® kullanabilirsiniz. Bu ilaçlar reçetesiz alınabilir. Çocuğunuza ilaçtan bolca verin. Gerekli dozajı ilaç talimatnamesine bakarak belirleyebilirsiniz.
Tütün, ilaç, zehirli bitki ya da alkol zehirlenmelerinde önce çocuğun ağzındaki tütün ya da zehirli bitki artıklarını temizleyin. Daha sonra çocuğu kusturun ve bolca su içirin. Kusması için çocuğun ağzına parmağınızı sokun ya da kusturucu ilaç verin (sirup Ipecacuanhae Güney Amerika'da yetişen, kökü kusturucu olarak kullanılan ipea bitkisinden yapılan bir ilaçtır. Ülkemizde bulunmamaktadır. Bu nedenle bu uygulama mutlaka doktor nezaretinde bir tedavi merkezinde yapılmalıdır tıbbi redaktörün notu). Lütfen çocuğu doktora götürün!
Gaz zehirlenmesinde bütün pencere ve kapıları açmalı ve çocuğu açık havaya çıkarmalısınız. Çocuğa derin nefes almasını söyleyin. Solunumu durursa hemen suni solunum yaptırın. Acil yardım çağırın!
Çocuğunuz saat pili yuttuysa, hemen doktora ya da hastaneye götürün. Röntgen çekildikten sonra, pil çıkarılır.
Organik boya çözücü, tiner ya da benzin zehirlenmelerinde çocuğunuza hemen çay, su ya da sulandırılmış meyve suyu içirmelisiniz. Kesinlikle kusturmayın. Süt vermeyin, çünkü süt maddenin daha çabuk kana karışmasını sağlar.
Zehirlenme nedeninden emin değilseniz, hiç zaman kaybetmeden doktorla temasa geçin!

En sık görülen belirtiler
Bulaşık ve çamaşır deterjanından zehirlenme:

Mide bağırsak bölgesinde ağrı, asit yanması izleri
Solunum sorunları

Temizlik malzemesi, kireç sökücü, agartıcı maddeler, sirke özünden zehirlenme:

Ciltte kızarma,kabarcık oluşumu,kanamalar, asit yanması
Şiddetli ağrılar, solunum ve yutkunma zorluğu

Alkol, ilaçlar, tütün ve zehirli bitkilerden zehirlenme:

Tabletler ya da sigara paketi gibi zehir izleri
Kusma, bilincin gidip gelmesi
Daha önce sorunu olmayan çocuğun birden, nedeni belirsiz hastalanması

Gazlardan zehirlenme:

Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı ya da kusma
Nefes darlığı ve bilincin gidip gelmesi, bilinç kaybına kadar gidebilir

Benzin, tiner ya da organik boya çözücü maddelerden zehirlenme:

Çocuğun nefesinde boya çözücü madde kokusu
Bilincin gidip gelmesi, bilinç kaybına kadar gidebilir
Kramp nöbeti, uykulu bir hal